Theo chuyên gia, đồng bộ dữ liệu, số hóa hồ sơ và trách nhiệm của công chức là 3 “bài toán” lớn cần giải quyết để định danh bất động sản hiệu quả.
Theo đó, mới đây, bày tỏ quan điểm về chính sách định danh bất động sản từ 1/3/2026, TS Lê Bá Chí Nhân – chuyên gia kinh tế cho rằng, việc gắn mã định danh điện tử cho từng bất động sản là xu hướng tất yếu và rất cần thiết để thị trường phát triển minh bạch, bền vững. Mã định danh điện tử sẽ đóng vai trò như “căn cước” của bất động sản.
Tuy nhiên, theo ông Nhân, quá trình triển khai trên thực tế sẽ đối mặt với ít nhất là 3 thách thức lớn.
Thứ nhất là sự đồng bộ dữ liệu giữa các hệ thống hiện có như dữ liệu đất đai, nhà ở, xây dựng, thuế, công chứng, ngân hàng. Nếu mỗi lĩnh vực sử dụng một chuẩn, một nền tảng khác nhau, việc gắn mã định danh rất dễ rơi vào tình trạng “có mã nhưng không dùng được”.
Thứ hai , nhiều địa phương vẫn đang trong quá trình số hóa hồ sơ, dữ liệu lịch sử còn thiếu hoặc chưa được chuẩn hóa, khiến việc cập nhật, làm sạch và kết nối dữ liệu ban đầu tốn nhiều thời gian và chi phí.
Thứ ba là kỷ luật thực thi và trách nhiệm cập nhật dữ liệu. Mã định danh chỉ phát huy hiệu quả khi mọi biến động của bất động sản đều được cập nhật kịp thời, đầy đủ. Nếu việc cập nhật mang tính hình thức, chậm trễ hoặc phụ thuộc quá nhiều vào ý chí chủ quan của từng cơ quan, hệ thống sẽ khó đạt được mục tiêu đề ra.
Theo đó, TS Lê Bá Chí Nhân cho rằng, để việc triển khai mã định danh bất động sản thuận lợi cần xây dựng bộ chuẩn dữ liệu thống nhất ở cấp quốc gia, trong đó xác định rõ mã định danh bất động sản là “hạt nhân” để kết nối đồng bộ các hệ thống như đất đai, nhà ở, thuế, công chứng, ngân hàng. Quá trình triển khai cần làm đến đâu chắc đến đó, tránh tình trạng mỗi ngành, mỗi địa phương thực hiện theo một cách riêng, thiếu liên thông.
Cũng theo ông Nhân, bước đầu, nên triển khai theo lộ trình và có trọng tâm, ưu tiên các dự án mới, khu đô thị, chung cư thương mại – những nơi hồ sơ tương đối đầy đủ, dễ chuẩn hóa. Song song, cơ quan chức năng cần từng bước rà soát, làm sạch dữ liệu của các dự án cũ, tránh tâm lý nóng vội “làm cho đủ, cho có” dẫn đến dữ liệu sai lệch, khó khai thác.
Bên cạnh việc hoàn thiện hạ tầng, ông Nhân cho rằng cần quy định rõ trách nhiệm cập nhật dữ liệu và chế tài đi kèm. Cơ quan, khâu nào làm phát sinh biến động thì phải có nghĩa vụ cập nhật vào hệ thống mã định danh. Khi dữ liệu trở thành một phần bắt buộc của quy trình quản lý, hệ thống mới có thể vận hành bền vững.
“Nhà nước cũng nên khuyến khích sự tham gia của khu vực tư nhân, đặc biệt là các doanh nghiệp công nghệ, sàn giao dịch bất động sản, tổ chức công chứng, ngân hàng… trong việc kết nối và khai thác dữ liệu. Khi các chủ thể trên thị trường cùng nhìn thấy lợi ích từ mã định danh, việc triển khai sẽ thuận lợi và thực chất hơn”, ông Nhân cho hay.
Bộ Xây dựng thông tin về định danh bất động sản
