Nhiều công ty BĐS lớn vẫn đang cố tái cấu trúc, còn phần đông công ty nhỏ đã phá sản.
Khi China Evergrande – từng là tập đoàn bất động sản lớn nhất Trung Quốc – niêm yết tại Hồng Kông năm 2009, thị trường địa ốc Trung Quốc đang bùng nổ. Cơn sốt quanh công ty này dữ dội đến mức, cứ mỗi một người may mắn mua được cổ phiếu thì có tới 46 người khác bị bỏ lỡ.
Giờ đây, tình thế đã hoàn toàn thay đổi.
Trở thành biểu tượng cho sự thăng trầm của bất động sản Trung Quốc, Evergrande đã bị hủy niêm yết khỏi Sở Giao dịch Chứng khoán Hồng Kông vào thứ hai tuần trước, bốn năm sau khi công ty lần đầu cảnh báo gặp khó khăn tài chính và hai năm sau khi nộp đơn xin phá sản.
Sự sụp đổ của Evergrande, với khoản nợ 300 tỷ USD, phản ánh quá trình thoái trào chậm chạp và đau đớn của ngành bất động sản Trung Quốc. Các chính sách của chính phủ đã ngăn chặn cú sốc sụp đổ bất ngờ, nhưng đổi lại là một cuộc suy thoái kéo dài.
Đợt suy thoái nhà ở này không gây cú sốc tàn khốc như khủng hoảng tài chính 2008 ở Mỹ, nhưng đã đè nặng lên nền kinh tế Trung Quốc suốt 5 năm qua và chưa có hồi kết. Tháng trước, theo Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, giá nhà mới giảm nhanh nhất trong vòng 9 tháng, trong khi giá nhà cũ tiếp tục lao dốc.
Khi tình trạng suy thoái kéo dài, chính phủ đã can thiệp để cứu một số công ty bất động sản ngập nợ nhằm ngăn ngừa sụp đổ toàn diện. Vanke – một trong những tập đoàn phát triển lớn nhất nước – nhiều lần phải dựa vào cổ đông lớn nhất là công ty nhà nước Shenzhen Metro để vay tiền trả nợ khoản nợ 51 tỷ USD. Trong năm nay, Shenzhen Metro đã cho Vanke vay 9 lần với tổng trị giá 3,4 tỷ USD. Vanke báo lỗ 1,7 tỷ USD trong nửa đầu năm 2025, tệ hơn 21% so với cùng kỳ năm ngoái.
CƠN ĐAU KÉO DÀI
Khi Bắc Kinh ban hành loạt quy định năm 2020 nhằm hạn chế vay mượn quá mức, ngành bất động sản rơi vào vòng xoáy đi xuống, đẩy nhiều công ty tới bờ vực phá sản. Tuy nhiên, chính phủ không đưa ra gói cứu trợ toàn ngành, mà chỉ nới lỏng một số quy định mua nhà, khuyến khích ngân hàng cho vay nhiều hơn. Andrew Collier, nghiên cứu viên cao cấp tại Harvard Kennedy School cho rằng hậu quả là “cơn đau này sẽ kéo dài rất lâu”.
Khác với lần suy thoái bất động sản năm 2015, khi Bắc Kinh chi hàng trăm tỷ USD để hỗ trợ người dân đổi nhà tạm bợ lấy căn hộ mới, chính phủ hiện nay tỏ ra thận trọng, tránh “ném tiền tốt vào chỗ xấu”. Ông Collier khẳng định: “Ý tưởng chính phủ sẽ cứu cả ngành bất động sản là điều sẽ không xảy ra”.
