Liên tiếp các vụ đấu giá đất phải dừng: Cần xóa tâm lý ‘cùng lắm mất tiền đặt cọc’

Ông Nguyễn Văn Đính, Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam nhận định, công tác đấu giá đất thời gian vẫn còn nhiều khe hở. Để khắc phục tình trạng này, vị chuyên gia đề xuất cần sàng lọc khách hàng đấu giá bằng năng lực tài chính. Đồng thời cần có quy định về thời gian đưa đất vào khai thác sử dụng, cũng như thời gian chuyển nhượng. Đặc biệt, cần xác định lại giá đất khởi điểm để người đấu giá khó có thể bỏ cọc.

Trao đổi với báo Tiền Phong, đại diện Công ty Đấu giá hợp danh đấu giá Việt Nam, đơn vị phối hợp với huyện Thanh Oai tổ chức phiên đấu giá ngày 30/11 cho biết: Theo quy định hiện hành về đấu giá thì các trường hợp dừng đấu giá giữa chừng như ở Thanh Oai thì không có căn cứ để thu tiền đặt trước của khách hàng.

Cụ thể, khoản 6, Điều 39, Luật Đấu giá tài sản 2023 đã quy định rõ những trường hợp người tham gia đấu giá không được nhận lại tiền đặt trước. Nếu khách hàng không vi phạm các khoản trên thì sẽ không mất tiền đặt trước. Với vụ việc ở Thanh Oai, thì việc trả giá là quyền của khách hàng. Họ trả như thế nào thì quyền của họ.

Vị đại diện này cũng cho biết, các quy định về đấu giá hiện nay vẫn còn lỏng lẻo, nhiều kẽ hở. Trong khi đó, nhiều người tham gia đấu giá tìm hiểu rất kỹ các vấn đề thuộc quyền và trách nhiệm của họ và họ sử dụng hết quyền đó.

“Về mặt hiện tượng thì chúng ta có thể thấy việc trả giá rồi dừng lại như vừa qua là không bình thường. Tuy nhiên, để kết luận xem có phá bĩnh hay không là trách nhiệm của cơ quan chức năng. Từ vụ việc này, cơ quan chức năng cũng cần nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các quy định về đấu giá tài sản cho phù hợp”, vị đại diện này nói.

Cần sớm ban hành Bảng giá đất mới

Ông Đỉnh cũng cho rằng, nguyên nhân các vụ việc trên là do thời gian qua nhiều người tham gia đấu giá sẵn sàng trả giá cao bất chấp và chấp nhận mất khoản tiền đặt trước. Bởi theo Điều 159 Luật Đất đai 2024, giá khởi điểm để đấu giá quyền sử dụng đất tính theo bảng giá đất. Do bảng giá đất của Hà Nội và nhiều địa phương hiện quá thấp nên kéo theo giá khởi điểm rất thấp. Hơn nữa, tiền đặt trước được tính bằng 20% giá khởi điểm cũng rất thấp, tạo ra sức hấp dẫn lớn để thu hút nhiều người tham gia.

Tại các phiên đấu giá gần đây, nhiều người sẵn sàng “thi đấu”, trả giá cao với tâm lý “cùng lắm là mất tiền đặt trước”. Từ đó, tạo ra những màn “so kè” trong trả giá và gây tâm lý ức chế, muốn phá cuộc đấu giá như ví dụ tại cuộc đấu giá ở huyện Sóc Sơn.

Để chấn chỉnh tình trạng này, chuyên gia Nguyễn Văn Đỉnh cho rằng, các địa phương cần thực hiện nghiêm quy định của Luật Đất đai 2024. Đồng thời, sớm rà soát để điều chỉnh, cập nhật bảng giá đất, đảm bảo nguyên tắc thị trường. Khi giá khởi điểm trong đấu giá đất được kéo sát giá thị trường và tiền đặt trước tăng theo, các cuộc đấu giá sẽ trở nên chuyên nghiệp, lành mạnh hơn, thay vì tình trạng lộn xộn thời gian vừa qua.