Trung Quốc có nguồn dự trữ chiến lược và các phương án thay thế phòng trường hợp hoạt động nhập khẩu dầu mỏ từ Iran bị gián đoạn.
Cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran đã trở thành tâm điểm của cuộc xung đột leo thang ở Trung Đông. Và một cuộc tấn công của Israel vào các cơ sở năng lượng của Iran cũng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến Trung Quốc.
Tuần trước, Tổng thống Biden cho biết Mỹ đang “thảo luận” về khả năng Israel có thể tấn công ngành dầu mỏ của Iran.
Bình luận của ông Biden đã khiến giá dầu tăng mạnh trên thị trường toàn cầu, mặc dù hầu hết các quốc gia đều không mua dầu của Iran do lệnh trừng phạt quốc tế đối với Tehran.
Tuy nhiên, Trung Quốc là ngoại lệ. Nước này mua hơn 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran.
Gần 3/5 lượng dầu tiêu thụ tại Trung Quốc là dựa vào nhập khẩu. Việc mất nguồn cung từ Iran sẽ khiến Trung Quốc chuyển sang các nhà cung cấp khác để đáp ứng nhu cầu năng lượng.
Đối với Iran, xuất khẩu dầu sang Trung Quốc mang lại nguồn thu quan trọng. Iran xuất khẩu khoảng 2 tỷ USD dầu mỏ sang Trung Quốc mỗi tháng, tương đương khoảng 5% tổng sản lượng kinh tế của Iran.
Iran xuất khẩu gần một nửa sản lượng dầu của mình và phần còn lại được dùng trong nước. Một phần nhỏ dầu xuất khẩu của Iran mà Trung Quốc không mua chủ yếu được vận chuyển dưới dạng viện trợ kinh tế hoặc trao đổi cho 2 đồng minh đang gặp khó khăn là Syria và Venezuela.
Tại sao Trung Quốc lại mua nhiều dầu từ Iran như vậy?
Dầu từ Iran rẻ và được bán với mức chiết khấu đáng kể so với giá thế giới vì lệnh trừng phạt khiến rất ít người mua. Dầu Iran được bán với giá thậm chí còn thấp hơn dầu Nga. Trong khi Trung Quốc, Ấn Độ và một số nước đang phát triển vẫn tiếp tục mua dầu của Nga bất chấp lệnh trừng phạt đối với Nga, thì thực tế không ai ngoại trừ Trung Quốc muốn mua dầu của Iran.
Trung Quốc cần mua rất nhiều năng lượng để duy trì nền kinh tế. Đây là nước nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới và là nước tiêu thụ dầu lớn thứ 2, chỉ sau Mỹ.
Tuy nhiên, Trung Quốc đã nỗ lực để hạn chế phụ thuộc vào dầu mỏ. Trong khi dầu mỏ chiếm 40% năng lượng được sử dụng ở Mỹ, thì nhiên liệu này chỉ chiếm khoảng 20% tổng nguồn cung năng lượng của Trung Quốc, theo Gabriel Collins – nhà nghiên cứu năng lượng Trung Quốc tại Viện Chính sách Công Baker thuộc Đại học Rice, Houston.
Hơn một nửa số ô tô được bán ở Trung Quốc hiện nay là xe điện chạy bằng pin hoặc xe hybrid (xăng lại điện). Trung Quốc dùng điện than, điện gió và điện mặt trời để cung cấp năng lượng cho xe điện. Phần lớn lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc được sử dụng cho ngành công nghiệp hóa chất hoặc để tinh chế dầu diesel.
Trung Quốc phụ thuộc vào dầu mỏ của Iran như thế nào?
